Sürekli Tükenmiş Hissediyorum, Tükenmişlik Sendromu mu? — Terapist Notu

Tükenmişlik sendromu belirtileri, genellikle “artık hiçbir şeye enerjim kalmadı” cümlesiyle seansa gelen danışanlarımın en sık dile getirdiği durumlardan biri. Bu soruyu son dönemde çok sık alıyorum, o yüzden kısa bir not düşmek istedim.

Tükenmişlik Sendromu Nedir?

Tükenmişlik (burnout), uzun süre devam eden ve iyi yönetilemeyen stresin bir sonucudur. Sadece “çok çalışmak” değil; kendini sürekli yetersiz hissetmek, verdiğin emeğin karşılığını görememek ve dinlenmene rağmen bir türlü toparlanamamaktır. Dünya Sağlık Örgütü de tükenmişliği işle ilişkili kronik stresin bir sonucu olarak tanımlıyor.

Sık Görülen Belirtiler

Seanslarımda en çok karşılaştığım belirtiler şunlar: sürekli ve uykuyla geçmeyen yorgunluk, işe ya da ilişkilere karşı duygusal kayıtsızlık, dikkat ve odaklanma güçlüğü, sinirlilik, baş ağrısı gibi bedensel şikâyetler ve “ne yaparsam yapayım yeterli olmuyor” hissi. Kişi çoğu zaman keyif aldığı şeylerden bile uzaklaşır.

Yorgunluktan Farkı Nedir?

Sıradan yorgunluk bir hafta sonu tatiliyle geçer. Tükenmişlikte ise dinlenmek işe yaramaz; sabah uyandığınızda kendinizi zaten yorgun bulursunuz. Ayrıca yorgunluk bedeni etkilerken, tükenmişlik motivasyonu, anlamı ve aidiyet duygusunu da aşındırır. Bu ayrımı fark etmek, doğru desteğe yönelmenin ilk adımıdır.

Kimlerde Daha Sık Görülür?

Tükenmişlik yalnızca yoğun çalışan profesyonellere özgü değil. Seanslarımda sağlık çalışanlarını, öğretmenleri, yeni anne-babaları ve bir yakınına uzun süre bakım veren kişileri sıkça görüyorum. Ortak nokta şu: uzun süre başkalarının ihtiyaçlarını kendi ihtiyaçlarının önüne koymak. Sürekli “güçlü görünme” baskısı da tabloyu ağırlaştıran önemli bir etken. Bu yüzden tükenmişliği kişisel bir başarısızlık olarak değil, sürdürülemez bir yükün işareti olarak okumak daha doğru.

Tükenmişlik Hissediyorsam Ne Yapmalıyım?

Öncelikle bunun bir “zayıflık” değil, sınırların uzun süre zorlanmasının doğal bir sonucu olduğunu hatırlatmak isterim. Kendinizi suçlamak tabloyu ağırlaştırır.

Kendinize Uygulayabileceğiniz İlk Adımlar

Küçük ama düzenli molalar vermek, uyku düzenini korumak, gün içinde kısa yürüyüşler yapmak ve “hayır” diyebilmeyi öğrenmek işe yarar. En önemlisi, tüm yükü tek başınıza taşımaya çalışmamak. Belirtiler haftalarca sürüyor, günlük yaşamınızı ve ilişkilerinizi etkiliyorsa bir uzmandan destek almak süreci kolaylaştırır. Kanıta dayalı yaklaşımlarla, tükenmişliğin altındaki stres kaynaklarını birlikte ele alıp yeni baş etme yolları geliştirebiliriz. Bağdat Caddesi’ndeki ofisimde yüz yüze görüşebileceğimiz gibi, online seans da mümkün. Yakın çevrede destek arıyorsanız Kadıköy psikolog ya da Anadolu Yakası psikolog sayfalarımdan bana ulaşabilirsiniz.

İlgili İçerikler

• Kadıköy Psikolog — Klinik Psikolog Berkay Ateş
• İstanbul Terapist & EMDR — Berkay Ateş
• Randevu Al — İletişim Formu