Seanslarımda sıklıkla karşılaştığım bir kalıp var: Danışanlarım hayatlarının neredeyse her alanında başarılı, çevrelerince takdir edilen, işlerini özenle yapan insanlar. Ama bir yandan da sürekli bir yetersizlik hissiyle mücadele ediyorlar. Bu durumu anlamlandırmaya çalıştığımızda çoğu zaman aynı noktaya varıyoruz — mükemmeliyetçilik.
Mükemmeliyetçilik dışarıdan bakıldığında olumlu bir özellik gibi görünebilir. “Titiz,” “disiplinli,” “detaylara dikkat eden” gibi sıfatlarla etiketlenir. Oysa terapide gördüğüm tablo çoğunlukla farklıdır: sürekli kendini eleştiren, hata yapmaktan korkan ve bu korkunun altında ezilen bireyler. Mükemmeliyetçilik aslında çoğu zaman yetersizlik inancının dışa vurumudur.
Bir Gözlemim
Bağdat Caddesi’ndeki ofisimde görüştüğüm bir danışanım, her hafta seansa gelirken o haftaki “başarısızlıklarını” sıralıyordu. Aslında başarısızlık dediği şeyler, çoğumuzun normal karşılayacağı küçük aksaklıklardı — bir toplantıda istediği kadar iyi sunum yapamamak, bir arkadaşına biraz geç cevap yazmak gibi. Bu kalıbı fark etmemiz, terapideki en önemli dönüm noktalarından biri oldu.
Mükemmeliyetçilikle Çalışırken Ne Yapıyoruz?
Psikoterapi sürecinde mükemmeliyetçiliğin altındaki temel inançları keşfetmeye çalışıyoruz. “Hata yaparsam sevilmem,” “Başarısız olursam değersizim” gibi derin şemalar, çoğu zaman erken dönem yaşantılardan kaynaklanır. Bilişsel davranışçı terapi ve şema terapi yaklaşımlarıyla bu inançları sorgulamak ve dönüştürmek mümkün olabiliyor.
Kadıköy’de, özellikle yoğun iş temposuna sahip genç profesyonellerde bu kalıbı oldukça sık gözlemliyorum. Anadolu Yakası’nın hızlı yaşam ritmi, mükemmeliyetçi eğilimleri besleyebiliyor.
“Yeterince İyi” Olmanın Değeri
Terapide sıklıkla üzerinde durduğum bir kavram var: “yeterince iyi” olmak. Bu, standartları düşürmek anlamına gelmiyor. Aksine, insani sınırlarımızı kabul ederek daha sağlıklı bir motivasyon kaynağı bulmak demek. Kendimize gösterdiğimiz şefkat, uzun vadede bizi mükemmeliyetçilikten çok daha ileriye taşıyabiliyor.
Mükemmeliyetçilik kalıplarınızı fark ediyorsanız ve bu konuda profesyonel destek almak istiyorsanız, benimle iletişime geçebilirsiniz.
Uzman Klinik Psikolog Berkay Ateş
Caddebostan Mahallesi Bağdat Caddesi No:234 Kat:2, Kadıköy, İstanbul 34728
Tel: 0531 668 50 64