Instagram’da açılan ve adı bir tarihten ibaret olan bir hesap, haftalar boyunca ne olduğu belirtilmeyen bir "büyük açıklama" için geri sayım paylaştı ve kısa sürede yüz binlerce takipçiye ulaştı. Beklenen gün olan 25 Ağustos’ta takipçiler bir Telegram kanalına yönlendirildi; içeriğe erişmek için ücret istendiği, karşılığında ise sıradan bir video paylaşıldığı bildirildi. Ödeme yapan kullanıcıların tepkisiyle olay dolandırıcılık iddialarına dönüştü ve birkaç gün içinde uluslararası basında yer aldı.
Psikolojik Analiz
Merak, zihnin en verimli çalışan motorlarından biri; çünkü tamamlanmamış bilgi kafanın içinde açık bir dosya gibi durur ve kapanana kadar dikkati kendine çeker. Psikolojide bilgi boşluğu denen bu durumda çekici olan şeyin içeriğiyle değil, eksik oluşuyla ilgileniriz — ne olduğunu bilmediğimiz şey, bildiğimiz her şeyden daha parlak görünmeye başlar. Geri sayımlar bu boşluğa bir de kesin tarih eklediğinde ortaya kolektif bir bekleyiş çıkar; herkesin baktığı yere bakmak, insanın elindeki en eski ve en ucuz karar kısayolu. Bilişsel davranışçı çerçeveden bakınca burada işleyen ara düşünce çoğunlukla "bakmazsam geride kalırım" oluyor: inanç kısa süreli bir huzursuzluk üretiyor, tıklamak ya da ödemek o huzursuzluğu anında dindirdiği için davranış kendini pekiştiriyor. Hayal kırıklığı ise gecikmeli geliyor ve sık sık kişinin kendine yönelttiği bir öfkeye dönüşüyor: "Nasıl kandım?" Cevap genellikle zekâda değil, dikkatin o gün nereye doğru yönlendirildiğinde saklı. İyi haber, bu mekanizmanın adının artık konmuş olması; kötü haber, bir sonraki geri sayım başladığında bunu hatırlamayacak olmamız.
Berkay Ateş — Uzman Klinik Psikolog