Erteleme, çoğu insanın “keşke daha disiplinli olsam” diye kendini suçladığı bir konu. Ama seanslarımda sık gördüğüm bir gerçek var: erteleme çoğu zaman tembellikle değil, bir görevin bizde uyandırdığı rahatsız duyguyla ilgilidir. Bu soruyu çok alıyorum: “Yapmam gerektiğini biliyorum, hatta önemli olduğunu da biliyorum; peki neden bir türlü başlayamıyorum?”
Erteleme Neden Sadece “Tembellik” Değildir?
Erteleme, aslında kısa vadede rahatsız bir duygudan kaçınmanın bir yoludur. Görevi ötelediğimizde anlık bir rahatlama yaşarız; ancak bu rahatlama, huzursuzluğu bir sonraki güne taşır. Yani sorun irade eksikliği değil, duygu düzenleme biçimidir.
Duygusal kaçınma
Bir görev bize kaygı, sıkılganlık ya da belirsizlik hissettiriyorsa, zihnimiz o duygudan uzaklaşmak ister. Sosyal medyaya kaymak ya da “önce şunu halledeyim” demek, çoğu zaman bu kaçışın kılıfıdır.
Mükemmeliyetçilik ve başarısızlık korkusu
“Nasıl olsa kusursuz yapamayacağım” düşüncesi, başlamayı bile zorlaştırır. Mükemmeliyetçilik ve erteleme çoğu zaman el ele yürür; işi hiç yapmamak, kötü yapma riskini ortadan kaldırıyormuş gibi hissettirir.
Erteleme Alışkanlığıyla Nasıl Baş Edebilirim?
Kanıta dayalı yaklaşımlar, iradeyi zorlamak yerine görevi ve duyguyu yönetmeye odaklanır. Birkaç küçük değişiklik büyük fark yaratabilir.
Görevi küçült
Beyin, büyük ve belirsiz görevlerden kaçar. “Raporu yaz” yerine “sadece ilk cümleyi yaz” gibi ilk adımı gülünç derecede küçültmek, başlama eşiğini düşürür. Genellikle en zor kısım başlamaktır.
Kendine şefkat
İlginç biçimde, ertelediği için kendini sert biçimde eleştiren kişiler daha çok erteler. Kendine anlayışla yaklaşmak, suçluluk sarmalını kırar ve yeniden başlamayı kolaylaştırır.
Ne Zaman Destek Almalı?
Erteleme; iş, okul ya da ilişkilerinizde sürekli sorun yaratıyor, yoğun kaygı veya kendine değersizlik hissiyle birlikte gidiyorsa, profesyonel destek süreci kolaylaştırır. Bilişsel davranışçı terapi ve gerektiğinde EMDR terapisi gibi kanıta dayalı yaklaşımlar bu döngüyü anlamada yardımcı olur. Kadıköy ve Anadolu Yakası psikolog arayışındaysanız, yüz yüze veya online görüşmeleri birlikte değerlendirebiliriz. Ayrıntılar için Kadıköy psikolog sayfasına göz atabilirsiniz.
Uzman Klinik Psikolog Berkay Ateş
Bağdat Caddesi No:234 Kat:2, Caddebostan, Kadıköy / İstanbul
📞 0531 668 50 64 | Randevu al