Sürekli Erteliyorum, Bir Türlü Başlayamıyorum: Bu Tembellik mi? — Terapist Notu

Erteleme, seanslarımda en sık karşılaştığım yakınmalardan biridir. “Yapmam gereken şeyi biliyorum ama bir türlü başlayamıyorum, sonra da kendimi tembellikle suçluyorum” cümlesini çok duyarım. Bu soruyu sık aldığım için kısa bir yazıyla açıklamak istedim: sürekli erteleme çoğu zaman tembellik değildir.

Erteleme Tembellik mi, Yoksa Başka Bir Şey mi?

Tembellik, bir işi yapmayı umursamamaktır. Erteleme ise tam tersine, işi umursadığınız hâlde başlayamamaktır. Aradaki fark önemlidir: erteleyen kişi genellikle o görev yüzünden huzursuzdur, suçluluk duyar ve kafasında sürekli o işi taşır. Bu, ilgisizlik değil, çoğunlukla bir duygu düzenleme güçlüğüdür.

Erteleme Aslında Neyi Yönetme Çabasıdır?

Bir görevi ertelediğimizde, çoğunlukla o görevin uyandırdığı rahatsız edici duygudan kaçmış oluruz: kaygı, başarısızlık korkusu, mükemmel yapamama endişesi ya da bunaltıcı belirsizlik. Erteleme kısa vadede bu duyguyu hafifletir, bu yüzden de beynimiz için ödüllendiricidir. Sorun, kaçtığımız duygunun ertesi gün daha da büyümüş olarak geri gelmesidir.

Mükemmeliyetçilik ve Erteleme İlişkisi

Danışanlarımın çoğunda erteleme ile mükemmeliyetçilik iç içedir. “Ya yeterince iyi olmazsa?” düşüncesi, işe başlamayı bile zorlaştırır. Çünkü başlamamak, kötü bir sonuç görme riskinden korur. Bu yüzden erteleme çoğu zaman yüksek standartların ve öz eleştirinin gölgesinde büyür.

Erteleme Döngüsünü Kırmak İçin Ne Yapabilirim?

Seanslarımda üzerinde çalıştığımız birkaç pratik yaklaşımı paylaşmak isterim.

Görevi Küçük ve Somut Parçalara Bölün

“Raporu bitir” yerine “belgeyi aç ve ilk başlığı yaz” gibi ilk adımı gülünç derecede küçültün. Beyin, büyük ve belirsiz görevlere karşı direnir; küçük ve net adımlar bu direnci azaltır.

Kendinize Şefkat Gösterin

İlginç olan şu: kendini erteleme yüzünden sert biçimde eleştiren kişiler, ertesi gün daha çok erteler. Öz şefkat ise motivasyonu artırır. Kendinize “insanım, zorlanabilirim” demek, döngüyü kırmanın önemli bir parçasıdır.

Ne Zaman Destek Almayı Düşünmeliyim?

Erteleme yaşamınızın birçok alanını etkiliyor, işinizi veya ilişkilerinizi zorluyor ve beraberinde sürekli suçluluk, kaygı ya da isteksizlik getiriyorsa, bu bir psikologla konuşmak için yeterli bir nedendir. Erteleme çoğu zaman altta yatan kaygı, mükemmeliyetçilik veya öz değer meseleleriyle bağlantılıdır ve bunlar üzerinde birlikte çalışmak mümkündür. Anadolu Yakası’nda yüz yüze görüşmek isterseniz Kadıköy psikolog sayfamdan bana ulaşabilir, süreç ve yöntemler hakkında bilgi almak için EMDR terapisi ve terapi sayfamı inceleyebilirsiniz.

İlgili İçerikler

• Kadıköy Psikolog — Klinik Psikolog Berkay Ateş
• İstanbul Terapist & EMDR — Berkay Ateş
• Randevu Al — İletişim Formu