Kendime Güvenmiyorum: Öz Güven Nasıl Gelişir? — Terapist Notu

“Kendime güvenmiyorum” cümlesini seanslarda çok sık duyarım. Kısa cevabım şu: öz güven, doğuştan gelen sabit bir özellik değildir. Küçük ve tutarlı adımlarla zamanla gelişebilen bir beceridir. Bugün kendinizi yetersiz hissetmeniz, her zaman öyle kalacağınız anlamına gelmez.

Öz güven eksikliği nasıl fark edilir?

Öz güveni düşük olan kişiler genellikle kararlarını sürekli sorgular, başkalarının onayına ihtiyaç duyar ve hata yapmaktan aşırı korkar. “Ya beceremezsem?” düşüncesi bir adım atmadan önce zihni doldurur. Sosyal ortamlarda geri çekilme, kendini kıyaslama ve olumsuz iç konuşma da sık görülür. Bunlar karakter kusuru değil, çoğu zaman öğrenilmiş kalıplardır.

Öz güven neden zayıflar?

Benim gözlemlediğim kadarıyla öz güven, çoğunlukla erken dönemdeki eleştiri, kıyaslanma ya da koşullu sevgi deneyimleriyle şekillenir. Yıllar içinde “yeterince iyi değilim” inancı otomatikleşir. İyi haber şu: bu inanç öğrenildiğine göre, yeniden düzenlenebilir.

Öz güveni güçlendirmek için ne yapılabilir?

Küçük ama tamamlanabilir hedefler belirlemek, başarıları görünür kılar. İç konuşmanızı fark edip sert cümleleri daha gerçekçi olanlarla değiştirmek işe yarar. Kadıköy ve Anadolu Yakası’nda görüştüğüm danışanlarda, kıyaslamayı azaltıp kendi ilerlemesine odaklanmanın en çok fark yarattığını görüyorum. Bilişsel davranışçı terapi gibi kanıta dayalı yöntemler, bu kalıpları dönüştürme sürecine destek sunar.

Ne zaman destek almalı?

Öz güven eksikliği iş, ilişki ve günlük yaşamınızı belirgin biçimde kısıtlıyorsa, tek başına baş etmek zorlaşıyorsa bir uzmanla çalışmak yolu kısaltabilir. Destek istemek, kendinize verdiğiniz değerin bir göstergesidir.

İlgili yazı: eski sevgiliyi unutamamak — ayrılık sürecinde iyileşmeyi destekleyen adımlar.