Aklıma Takılan Düşünceler ve Tekrarlayan Davranışlar: OKB mi? — Terapist Notu

OKB (obsesif kompulsif bozukluk) nedir?

OKB, istem dışı gelen rahatsız edici düşünceler ve bu düşüncelerin yarattığı kaygıyı azaltmak için yapılan tekrarlı davranışlardan oluşan, kaygı temelli bir durumdur.

Düşünceler zihne kendiliğinden gelir. Kişi bunları istemez ama durduramaz.

Rahatlamak için bir davranış tekrarlanır. Ancak rahatlama kısa sürer ve döngü yeniden başlar.

Obsesyon ile kompulsiyon arasındaki fark nedir?

Obsesyon, zihne takılan düşüncedir. Örneğin mikrop bulaşma korkusu ya da ocağı kapatmadığını düşünme.

Kompulsiyon, o kaygıyı azaltmak için yapılan eylemdir. Tekrar tekrar el yıkamak ya da kapıyı defalarca kontrol etmek gibi.

Herkes zaman zaman kontrol eder. Bu davranışlar günün önemli bir bölümünü aldığında ve günlük hayatı zorlaştırdığında bir soruna dönüşür.

Belirtiler kirlilik korkusu, simetri ihtiyacı, sayma ya da zarar verme düşüncesi gibi pek çok farklı biçimde görülebilir.

Benim gözlemlediğim: OKB neden geç fark edilir?

Seansa geldiğinizde çoğu zaman şu cümleyi duyuyorum: “Ben sadece biraz titizim, herkes böyle değil mi?”

Bağdat Caddesi’ndeki kliniğimde danışanların bir kısmı bu belirtileri yıllarca alışkanlık sanıyor. Yardım almak akıllarına en son geliyor.

Benim gözlemlediğim şu: OKB çoğu zaman utanç duygusuyla saklanır. Kişi düşüncelerini anlatmaya çekindiği için süreç uzar.

Oysa bu düşünceler sizin karakterinizi tanımlamaz. Erken fark edildiğinde döngüyü yumuşatmak daha kolay olur.

Ne zaman destek almalıyım?

Tekrarlayan düşünce ve davranışlar zamanınızın önemli bir bölümünü alıyorsa ve sizi yoruyorsa, bir uzmana danışmanız yerinde olur.

Bilişsel davranışçı terapi ve maruz bırakma temelli kanıta dayalı yöntemler, OKB ile baş etmede destek sunar. Kaygıyla yeni bir ilişki kurmayı birlikte çalışırız.

Anadolu Yakası’nda yüz yüze ya da online görüşme seçeneğiyle bu sürece eşlik edebilirim.

Sık sorulan sorular

OKB geçer mi?
OKB, kanıta dayalı yöntemlerle yönetilebilen bir durumdur. Doğru destekle belirtilerin şiddeti belirgin biçimde azalabilir.

OKB sadece temizlikle mi ilgilidir?
Hayır. Kontrol etme, simetri, sayma ve zarar verme korkusu gibi pek çok farklı biçimde ortaya çıkabilir.