Kapıyı Kilitledim mi? Sürekli Kontrol Etme İhtiyacı ve OKB — Terapist Notu

Sürekli kontrol etme ihtiyacı OKB belirtisi mi?

Evet, olabilir. Kapıyı, ocağı ya da prizi defalarca kontrol etmek, obsesif kompulsif bozukluğun (OKB) en sık görülen davranışlarından biridir.

Ama her kontrol etme davranışı OKB değildir. Ayrım, davranışın hayatınızı ne kadar kısıtladığında saklıdır.

OKB’de zihne istem dışı bir düşünce gelir. Buna obsesyon denir.

Bu düşünce yoğun bir kaygı yaratır. Kaygıyı azaltmak için bir davranış tekrarlanır. Buna kompulsiyon denir.

Kapıyı kontrol etmek sizi kısa süre rahatlatır. Sonra kuşku geri döner. Döngü yeniden başlar.

Kontrol etmek ne zaman sorun olur?

Sorun, davranış zamanınızı çalmaya başladığında ortaya çıkar. Evden çıkmak yarım saatinizi alıyorsa buna dikkat edin.

İşe geç kalmaya ya da ilişkilerde gerginliğe yol açtığında ise artık görünür hale gelir.

Kısacası, davranış sizi yönetmeye başladığında bir eşik aşılmış olur.

Benim klinik gözlemim

Kadıköy’deki seanslarımda bu temayı sık ele alıyorum.

Danışanlarımın çoğu utanç duyduğu için yıllarca kimseye anlatmamış oluyor. “Herkes biraz böyle değil mi?” diye soruyorlar.

Oysa OKB yalnızca bir alışkanlık değildir. Beynin kaygı ve kuşku döngüsüyle ilgili, kanıta dayalı yöntemlerle çalışılabilen bir süreçtir.

Bağdat Caddesi’ndeki kliniğimde en çok gözlemlediğim şey şu: erken destek, döngünün yerleşmesini zorlaştırıyor.

Ne zaman destek almalı?

Kontrol davranışı günlük düzeninizi bozuyorsa bir uzmana danışmak yerinde olur.

Bilişsel davranışçı terapi ve maruz bırakma temelli yaklaşımlar bu alanda kanıta dayalı yöntemler arasındadır.

Anadolu Yakası’nda yüz yüze ya da online olarak bu süreçte size eşlik eder, sizi yalnız bırakmam.