Bu sayfa gün boyunca güncellenir; Türkiye ve dünya gündeminden öne çıkan gelişmeler kısa psikolojik okumalarıyla birlikte eklenir. En yeni girdi en üsttedir. Siyasi tartışmalara, kişilere yönelik değerlendirmelere ve tanı içeren yorumlara yer verilmez.
🕐 22:35 — Yapay zeka için ulusal GPU programı: işlem gücü girişimlere ve araştırmacılara “GPU-saat” kredisiyle açılacak
Ulusal Yapay Zeka Araştırma Kaynağı Programı olarak hayata geçirilecek “Herkes İçin GPU” programıyla, yapay zeka modellerinin eğitilmesi ve çalıştırılması için gereken işlem gücü girişimlere, KOBİ’lere ve araştırmacılara “GPU-saat” kredileri üzerinden sunulacak. Akredite yerli veri merkezleri ile TÜBİTAK ULAKBİM bünyesindeki TRUBA ve diğer ulusal yüksek başarımlı hesaplama altyapıları tek çatı altında toplanacak. İlk çağrının altı ay içinde açılması, ilk aşamada yıllık en az 2 milyon GPU-saat kredisi tahsis edilmesi ve bu tahsisin 2028 sonuna kadar en az 20 milyon GPU-saate çıkarılması hedefleniyor; kapasitenin en az yüzde 40’ı teknoloji girişimlerine ayrılacak.
Psikolojik okuma: Yapay zeka konuşulurken en sık duyulan duygulardan biri geride kalma korkusu; herkes bir şey yapıyor gibi görünüyor, insan da kendini adını koymadığı bir yarışın içinde buluyor. Bu his çoğu zaman gerçek bir eksiklikten değil, kıyaslamanın hangi noktadan yapıldığından besleniyor; karşımızdakinin başladığı yeri değil vardığı yeri görüyoruz. Erişimin kolaylaşması da bu duyguyu kendiliğinden çözmüyor; kapı açıldığında bu kez “imkân varken neden hâlâ başlamadım” sorusu devreye girebiliyor. İlerlemeyi başkalarının bulunduğu noktaya değil, birkaç ay önce kendi bulunduğumuz noktaya göre ölçmek, bu tempoda yıpranmadan kalmayı kolaylaştıran birkaç şeyden biri.
🕐 20:15 — TEKNOFEST elektrikli araç yarışlarının final etabı başladı: 315 takımdan 56’sı pistte
TÜBİTAK yürütücülüğündeki Uluslararası Elektrikli Araç Yarışları’nın final etabı, TÜBİTAK Gebze Yerleşkesi’ndeki 1.370 metrelik pistte bugün başladı ve 6 Eylül’e kadar sürecek. Elektromobil ve Hidromobil kategorilerine 315 takım ve 3 bin 71 öğrenci başvururken, teknik tasarım raporu, teknik onay videosu ve fren testi gibi aşamaları geçen 56 takım ve 1.116 öğrenci finale kaldı. Finalde araçlardan pistte üç turu en kısa sürede tamamlaması, bu sırada 75 kilogramlık bir yolcuyu da taşıyabilmesi bekleniyor.
Psikolojik okuma: Aylara yayılan bir tasarım ve test sürecinin karşılığı, pistte birkaç dakikalık üç tura sığıyor. Zihin böyle durumlarda ölçeği kolayca kaybediyor; o kısa aralık yapılan bütün işin hükmü gibi görünmeye başlıyor, heyecan da yerini insanı donduran bir gerginliğe bırakabiliyor. Oysa aracı piste çıkaran aşamaların çoğu çoktan geride kalmış oluyor: rapor, teknik onay, fren testi. Son adımı bütün sürecin özeti saymak yerine gerçekten son adım olarak görebilmek, hem gerginliği düşürüyor hem de o anda yapılması gerekeni yapmayı kolaylaştırıyor.
🕐 18:13 — NASA’nın yeni uzay teleskobu yola çıktı; ilk bulguları için aylar var
NASA’nın Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu, 30 Ağustos’ta Falcon Heavy roketiyle fırlatıldı. Fırlatmadan yaklaşık bir buçuk saat sonra güneş panellerinin açıldığı doğrulandı; araç şu anda Dünya’dan yaklaşık 1,5 milyon kilometre uzaktaki L2 noktasına doğru yol alıyor. Karanlık madde, karanlık enerji ve ötegezegenleri araştıracak teleskobun hedefine ulaşıp gözlemlere başlaması aylar sürecek. NASA, fırlatma görüntüsünü 31 Ağustos’ta “Günün Astronomi Fotoğrafı” olarak yayımladı.
Psikolojik okuma: On beş yılı aşkın süredir üzerinde çalışılan bir aracın hedefine varması için aylar, ilk bulguları için yıllar bekleniyor. Günlük hayatta çoğu şeyin geri bildirimi anında geliyor; mesaj gidiyor, yanıt düşüyor, bir şey yapılıyor ve karşılığı hemen görünüyor. Karşılığı uzakta olan işlerde ise ilerlemenin hissedilmemesi kolayca yanlış yolda olmakla karıştırılıyor; insan da çoğu zaman tam o noktada bırakmaya en yakın oluyor. Böyle dönemlerde sonucu değil bugün atılan adımı ölçmek, beklemeyi taşınabilir kılan küçük ama işe yarar bir yer değiştirme.
🕐 16:20 — Yapay zekayla üretilen “ölü botlar” etik tartışma başlattı
Anadolu Ajansı’nın “Ölüm Sonrası Dijital Yaşam” dosyasının ikinci bölümünde, hayatını kaybeden kişilerin mesaj, ses ve sosyal medya verilerinden üretilen “ölü botlar” ele alındı. Cambridge Üniversitesi’nden Dr. Katarzyna Nowaczyk-Basinska en kritik meselenin rıza olduğunu, düzenlemelerin teknolojinin gerisinde kaldığını belirtti. Grief Australia’dan Christopher Hall ise bu sistemlerin bazı kişilere anılarını ifade edecek bir alan açabileceğini, bazılarında ise hasreti artırabileceğini söyledi.
Psikolojik okuma: Yasın en zor kısmı çoğu zaman özlemin şiddeti kadar, yokluğun gerçek olduğuna alışmaktır; zihin buna ancak tekrar tekrar temas ederek yaklaşır. Her an yanıt veren bir simülasyon o teması erteleyebilir; ilişki hatırlanan bir şey olmaktan çıkıp hâlâ sürüyormuş gibi hissettirmeye başlar. Bazı insanlar için söylenememiş bir cümleyi söylemeye alan açması mümkün, ama asıl risk geçici bir rahatlamanın günlük bir alışkanlığa dönüşmesinde. Kaybı kavramaya yeni başlayan çocuklarda bu sınır daha da bulanık, bu yüzden uzmanların temkinli yaklaşması anlaşılır.
🕐 14:35 — Ağustosun en çok izlenenleri açıklandı: listelerin üst sıralarında eski yapımlar var
JustWatch verilerine dayanan derlemelere göre Türkiye’de ağustos ayında dijital platformlarda en çok izlenen dizi, yeni sezonuyla dönen Reacher oldu; listeyi Off Campus ve Game of Thrones takip etti. İlk ona House of the Dragon, From, Prens, Mezarlık ve The Last of Us gibi yapımlar da girdi. Film tarafında sıralama bu ay değişti; Mubi, Prime Video ve Netflix yapımları ilk üç sırayı paylaştı, listenin alt sıralarında ise yıllar önce vizyona girmiş Harry Potter ve Örümcek-Adam filmleri yer aldı.
Psikolojik okuma: Her ay yeni yapımlar çıkmasına rağmen listelerde on yılı aşkın süre önce yayınlanmış işlerin üst sıralarda kalması dikkat çekiyor. Yorgun bir zihin çoğu zaman yeni bir hikâyeye başlamak yerine sonunu bildiği bir dünyaya dönüyor; tanıdık olan daha az çaba istiyor, ne olacağını merak etmenin getirdiği gerilimi taşımıyor. İzlerken telefona bakabilmek, yarıda bırakıp ertesi gün devam edebilmek de bunun bir parçası. Ritmin gevşediği, birçok kişinin izin kullandığı bir ayda bu eğilimin belirginleşmesi anlaşılır görünüyor.