Seanslarımda son zamanlarda en sık duyduğum cümlelerden biri şu: “Herkes benden daha iyi durumda gibi.” Bir danışan telefonunu kapatıp başını kaldırıyor ve çoğu zaman fark etmeden kendini, ekranda gördüğü onlarca hayatla karşılaştırmış oluyor. Kıyaslama, birçoğumuzun gün içinde defalarca yaptığı, ama nadiren fark ettiği sessiz bir alışkanlık.
Bağdat Caddesi’ndeki ofisime gelen pek çok kişide ortak bir örüntü gözlemliyorum: başkalarıyla kıyaslama önce bir ölçüm aracı gibi başlıyor, sonra yavaşça bir kendini yargılama biçimine dönüşüyor. “Onun kariyeri, onun ilişkisi, onun hayatı” derken, aslında kendi değerimizi dışarıdan birinin yaşamına göre tartmaya başlıyoruz. Sorun çoğu zaman karşılaştırmanın kendisinde değil; kendi en zorlandığımız anımızı, başka birinin en parlak görünen anıyla yan yana koymamızda.
Geçtiğimiz aylarda görüştüğüm bir danışan — detaylarını değiştirerek, anonim biçimde paylaşıyorum — her sosyal medya gezintisinden sonra kendini “geride kalmış” hissettiğini anlatıyordu. Birlikte fark ettik ki gördüğü şey gerçek bir yarış değildi; bir kişinin özenle seçtiği vitrin kareleriydi. Bu ayrımı görebilmek, yani “izlediğim şey birinin tamamı değil, seçilmiş bir anı” diyebilmek, çoğu zaman ilk rahatlama anını getiriyor.
Kıyaslama tümüyle olumsuz bir şey değildir; bazen bizi harekete geçirir, ilham verir. Yıpratıcı hale geldiği nokta, onun otomatik bir reflekse, sürekli tekrarlayan bir alışkanlığa dönüşmesidir. Seanslarda üzerinde çalıştığımız şey çoğu zaman karşılaştırmayı tamamen durdurmak değil — bu pek mümkün de değil — onu fark edebilmek. İçimizden “şu an yine kıyaslıyorum” diyebilmek bile bu döngüyü yavaşlatmaya yardımcı olabilir.
Kendi değerinizi sürekli başkalarının hayatına göre ölçtüğünüzü hissediyorsanız, bu üzerinde konuşmaya değer bir konudur. Tek başına taşımak zorunda olmadığınızı hatırlatmak isterim.
Bu konuyu seanslarımızda birlikte ele almak için benimle iletişime geçebilirsiniz. Kadıköy’deki ofisimde yüz yüze ya da online olarak görüşebiliriz.
Uzman Klinik Psikolog Berkay Ateş
Caddebostan Mahallesi Bağdat Caddesi No:234 Kat:2, Kadıköy, İstanbul 34728
Tel: 0531 668 50 64